Cosanta Sonraí

Cinneann an Stiúrthóir cé acu a ionchúiseofar duine i gcásanna coiriúla nó nach n-ionchúiseofar. Is le coireanna tromchúiseacha amhail dúnmharú, dúnorgain, cionta gnéasacha nó teagmhais mharfacha ar bhóithre a bhaineann formhór na gcásanna a ndéileálann an Stiúrthóir leo. Cinneann an Oifig freisin cé na cúiseanna ba cheart a bheith ann.  A luaithe a thosaíonn an t-ionchúiseamh, is é Oifig an Stiúrthóra atá freagrach as cás an ionchúisimh.

Gníomhaíonn an Príomh-Aturnae Ionchúisimh mar aturnae don Stiúrthóir agus tá sé ar an gceannaire ar an Rannán Aturnaetha in Oifig an Stiúrthóra freisin. Déanann foireann an Rannáin Aturnaetha ionadaíocht don Stiúrthóir i gcúirteanna i mBaile Átha Cliath.  Déanann aturnaetha stáit áitiúla ionadaíocht don Stiúrthóir i gcásanna lasmuigh de Bhaile Átha Cliath.

Le linn dóibh cinntí a dhéanamh, is neamhspleách atá an Stiúrthóir agus na haturnaetha in Oifig an Stiúrthóra. Déanann siad cinntí i gcásanna coiriúla tromchúiseacha ar bhonn comhad imscrúdaithe a sheolann gníomhaireacht imscrúdaitheach, an Garda Síochána de ghnáth, chuig an Oifig. Tugtar sonraí faoi amhrastaigh, faoi íospartaigh agus faoi fhinnéithe sna comhaid sin.

I gcásanna coiriúla nach bhfuil chomh tromchúiseach sin, déanann an Garda Síochána cinntí ar cé acu a ionchúiseofar an duine nó nach n-ionchúiseofar. I gcás go dtarlaíonn sé sin, ní sheolann an Garda Síochána comhad chuig an Stiúrthóir. Mar sin de, ní bheidh sonraí faoi amhrastaigh, íospartaigh nó finnéithe i seilbh an Stiúrthóra sna cásanna sin.

Tháinig an tAcht um Chosaint Sonraí, 2018, in éifeacht an 25 Bealtaine 2018. Déanann an tAcht na hAchtanna um Chosaint Sonraí 1988 agus 2003 a leasú.

Leis an Acht, tugtar éifeacht do Rialachán (AE) 2016/679, rud ar a dtugtar an Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí (GDPR) go coitianta, agus a bhaineann le daoine aonair a chosaint i dtaca le sonraí pearsanta a phróiseáil agus le saorghluaiseacht sonraí den sórt sin.

Tugtar éifeacht leis an Acht freisin do Threoir (AE) 2016/680, a bhaineann le daoine aonair a chosaint i ndáil le sonraí pearsanta a phróiseáil ag údaráis inniúla (amhail Oifig an Stiúrthóra Ionchúiseamh Poiblí) chun cionta coiriúla a chosc, a imscrúdú, a bhrath nó a ionchúiseamh nó chun pionóis choiriúla a fhorghníomhú, agus saorghluaiseacht sonraí den sórt sin.

Sonraítear ról na rialaitheoirí agus na bpróiseálaithe san Acht um Chosaint Sonraí, 2018. Rialaitheoir sonraí is ea Oifig an Stiúrthóra.  Fágann sé sin go gcinneann an Oifig cuspóir na sonraí pearsanta a fhaigheann sí agus conas a phróiseálfar iad.

Is iad páirtithe seachtracha amhail Abhcóidí agus Aturnaetha Stáit a dhéanann roinnt d’obair Oifig an Stiúrthóra. Próiseálann na páirtithe sin sonraí pearsanta thar ceann Oifig an Stiúrthóra.  Dá bharr sin, is próiseálaithe iad.  Ceanglaítear ar gach duine de na próiseálaithe sin gan gníomhú ach de bhun threoracha an Stiúrthóra mar rialaitheoir agus ceanglaítear orthu na hoibleagáidí atá orthu a chomhlíonadh i dtaca le húsáid na sonraí pearsanta sin faoin Acht.

Is le cionta coiriúla a ionchúiseamh nó le gnáthriarachán na hOifige a bhaineann na sonraí pearsanta a phróiseálann Oifig an Stiúrthóra.

Áirítear na nithe seo le roinnt de na catagóirí sonraí a phróiseáiltear i dtaca le cionta coiriúla a ionchúiseamh:

• Sonraí amhrastach
• Sonraí íospartach
• Sonraí finnéithe
• Sonraí pearsanta geallsealbhóirí, lena n-áirítear Aturnaetha Stáit, Gardaí, Abhcóidí agus Seirbhísí Cúirte
• Torthaí ar ionchúisimh a rinneadh in aghaidh amhrastaigh ar leith

Áirítear na nithe seo le samplaí de roinnt de na catagóirí sonraí a phróiseálann Oifig an Stiúrthóra i dtaca le riarachán ginearálta na hOifige:

• Íocaíochtaí a rinneadh le soláthraithe seirbhíse éagsúla
• Sonraí foirne

Cloífidh Oifig an Stiúrthóra leis na Rialacha um Chosaint Sonraí agus sonraí pearsanta á bpróiseáil aici. Leis na rialacha, ceanglaítear orainn:

• Na sonraí a phróiseáil go dleathach agus go cothrom
• Na sonraí a bhailiú ar cheann amháin nó níos mó de chuspóirí sonraithe amháin agus iad a phróiseáil ar bhealaí atá comhoiriúnach leis an gcuspóir nó na cuspóirí sin
• A chinntiú go bhfuil na sonraí leordhóthanach agus ábhartha agus nach bhfuil siad iomarcach
• A chinntiú go bhfuil na sonraí cruinn agus, nuair is gá, go gcoinnítear cothrom le dáta iad
• A chinntiú go ndéantar sonraí atá míchruinn a scriosadh nó a cheartú gan mhoill
• Na sonraí a choimeád ar feadh tréimhse nach faide ná an tréimhse a theastaíonn le haghaidh an cuspóir sonraithe a chomhlíonadh
• Na sonraí a choinneáil slán sábháilte agus iad a chosaint ar phróiseáil neamhúdaraithe nó neamhdhleathach agus ar chaillteanas, díothú nó damáiste a dhéantar de thaisme

Tá an ceart ag duine aonair a bhfuil a shonraí pearsanta á bpróiseáil ag an Stiúrthóir eolas a bheith aige orthu seo:

• cén fáth a bhfuil na sonraí á bpróiseáil;
• na catagóirí sonraí pearsanta atá á bpróiseáil;
• na tríú páirtithe, más ann, ar nochtadh na sonraí dóibh;
• cá fhad a choinneoidh an Stiúrthóir na sonraí.

Más mian le duine aonair eolas a fháil ar a sonraí pearsanta, féadfaidh sé Iarraidh ar Rochtain Ábhair a dhéanamh.

Réamhrá

Mínítear sa treoir seo, i dteanga shimplí, conas is féidir leat do shonraí pearsanta a iarraidh ó Oifig an Stiúrthóra Ionchúiseamh Poiblí (ODPP).

Tugann dlíthe cosanta sonraí an ceart duit (ábhar sonraí) an fhaisnéis phearsanta atá i seilbh eagraíochtaí fút a fheiceáil.Faoin RGSC (Rialachán Ginearálta maidir le Cosaint Sonraí) agus faoin Acht um Chosaint Sonraí 2018, tá sé de cheart agat fios a bheith agat:

• Cibé an bhfuil do shonraí pearsanta á n-úsáid againn;
• Cad iad na sonraí atá againn fút;
• An fáth a bhfuil do shonraí pearsanta á n-úsáid againn agus cé leis a roinnimid iad;
• Ní choinneoimid do shonraí pearsanta ach chomh fada agus:
• Conas is féidir leat gearán a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chosaint Sonraí (CCS) mura bhfuil tú sásta.

Is féidir leat an fhaisnéis sin a iarraidh trí ‘Iarratas ar Rochtain d’Ábhar Sonraí’ (DSAR) a dhéanamh mar a thugtar air.

Cad is gá dom a dhéanamh chun Iarratas Rochtana Ábhair Sonraí (DSAR) a dhéanamh?

Chun do shonraí pearsanta a chosaint, féadfaimid iarraidh ort do chéannacht a chruthú (mar shampla, le pas, ceadúnas tiomána nó Cárta Seirbhísí Poiblí).Uaireanta, d’fhéadfadh go mbeadh sonraí breise ag teastáil uainn freisin chun cabhrú linn do chuid faisnéise a fháil.

Conas a chuirfidh mé Iarratas Rochtana Ábhar Sonraí (DSAR) isteach?

Chun cabhrú linn d’iarratas a phróiseáil chomh tapa agus is féidir, molaimid duit ár bhFoirm Iarratais ar Rochtain ar Ábhar Sonraí a chomhlánú.Cé nach bhfuil sé ag teastáil go dlíthiúil, cabhraíonn sé linn d’iarratas a thuiscint go soiléir agus do chuid faisnéise a fháil.

An féidir le haturnae m’iarratas a dhéanamh dom?

Is féidir.Níl de dhíth orthu ach litir shínithe uait ag rá gur féidir leo gníomhú ar do shon.

Déantar é seo chun do chuid sonraí pearsanta a chosaint.

An féidir le duine eile gníomhú ar mo shon?

Is féidir. Féadfaidh tú duine seachas aturnae a roghnú chun iarratas a dhéanamh ar do shon.Beidh an méid seo a leanas ag teastáil uainn:

• Litir shínithe uait á rá gur féidir leo gníomhú ar do shon; agus
• Cruthúnas aitheantais duit féin agus don duine atá ag gníomhú ar do shon.

An féidir liom iarratas a dhéanamh thar ceann linbh (faoi 18)?

Is féidir. Féadfaidh tú DSAR a chur isteach do leanbh más rud é:

• Tá freagracht tuismitheora ort as an leanbh; agus
• Ní féidir leis an leanbh, mar gheall ar a aois nó a chumas, a chearta cosanta sonraí a thuiscint ná a fheidhmiú.

Féadfaimid tuilleadh faisnéise a iarraidh chun a chinntiú go bhfuil an t-iarratas chun leasa an linbh.Má tá an leanbh aibí go leor chun a gcearta a thuiscint, féadfaimid iarraidh ar an leanbh féin an t-iarratas a dhéanamh.

An gá dom táille a íoc?

Ní gá. De ghnáth bíonn DSARanna saor in aisce.Ach má tá d’iarratas gan bhunús nó iomarcach, féadfaimid táille réasúnta a ghearradh.

Cad a tharlaíonn tar éis dom m’iarratas a chur isteach?

Seiceálaimid d’aitheantas agus aon litir údaráis (más gá).Nuair a bheidh gach rud a theastaíonn uainn, is gnách go bhfreagróimid duit laistigh de mhí amháin.Má tá d’iarratas casta, féadfaimid suas le dhá mhí eile a phróiseáil.I gcásanna den sórt sin, cuirfimid in iúl duit laistigh den chéad mhí.

Cad a tharlaíonn má theastaíonn tuilleadh eolais uait uaim?

Déanfaimid teagmháil leat.Ní thosaíonn an teorainn ama ‑míosa ach amháin nuair a bhíonn an fhaisnéis uile a theastaíonn uainn chun déileáil le d’iarratas againn.

Conas a gheobhaidh mé mo fhreagra?

Is iondúil go bhfreagraímid ar an mbealach céanna a ndeachaigh tú i dteagmháil linn – ríomhphost nó post.Seoltar freagraí trí ríomhphost slán nó tríd an bpost cláraithe.Is féidir leat an modh freagartha is fearr leat a roghnú ar ár bhfoirm DSAR.

An bhfaighidh mé mo chuid sonraí pearsanta go léir?

Ní féidir linn ach faisnéis a sholáthar a bhaineann go díreach leat.Tá roinnt srianta dlíthiúla ar an méid is féidir linn a roinnt, rud a chiallaíonn nach féidir faisnéis áirithe a nochtadh.

Cén fáth go bhféadfadh sé nach gcuirfí roinnt sonraí pearsanta ar fáil?

B’fhéidir go gcaithfimid faisnéis áirithe a choinneáil siar, mar shampla:

• Má tá sé faoi phribhléid dhlíthiúil (faoi rún agus ní féidir é a roinnt le daoine eile);
• Má tá sonraí pearsanta duine eile ann;
• Dá ndéanfadh nochtadh dochar d’ionchúiseamh leanúnach; nó
• Má choinníonn muid faisnéis áirithe siar, míneoimid cén fáth.

Má choinnímid faisnéis áirithe siar, míneoimid cén fáth.

Má tá mo chuid sonraí mícheart, an féidir liom iarraidh orthu iad a cheartú?

Is féidir. Tá sé de cheart agat a iarraidh go gceartófaí aon sonraí pearsanta míchruinne atá i seilbh an Stiúrthóra Ionchúiseamh Poiblí (DPP).

Is féidir le duine aonair a iarraidh ar an DPP freisin aon sonraí pearsanta atá i seilbh an DPP a cheartú nó a scriosadh, ar sonraí iad a mheasann siad a bheith míchruinn – cé is moite de shonraí pearsanta atá i ráitis finné.

Má chreideann tú go bhfuil do chuid faisnéise pearsanta mícheart nó neamhiomlán, ba cheart duit teagmháil a dhéanamh le hoifig an Stiúrthóra Ionchúiseamh Poiblí, agus sonraí a thabhairt faoi na sonraí atá i gceist agus faoin gceartúchán a iarradh.Déanfar measúnú ar an iarraidh i gcomhréir leis na dlíthe cosanta sonraí is infheidhme.

Cad a tharlaíonn má tá mé míshásta leis an bhfreagra a fhaighim?

Mura bhfuil tú sásta leis an gcaoi ar déileáladh le d’iarratas nó leis na cúiseanna a tugadh, tá sé de cheart agat gearán a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chosaint Sonraí:

An Coimisiún um Chosaint Sonraí6 Rae PembrokeBaile Átha Cliath 2D02 X963

Cén áit ar féidir liom níos mó a fhoghlaim faoi mo chearta?

Tabhair cuairt ar shuíomh gréasáin an Choimisiúin um Chosaint Sonraí: www.dataprotection.ie

Tá roinnt srianta ann ar an gceart atá ag duine aonair chun sonraí pearsanta atá i seilbh an Stiúrthóra a rochtain. Mar shampla, ní fhéadfar sonraí pearsanta a eisiúint más rud é:

• go ndéanfaí dochar do chionta coiriúla a chosc, a bhrath, a imscrúdú nó a ionchúiseamh dá n-eiseofaí iad;
• go ndéanfaí dochar do phionóis choiriúla a fhorghníomhú dá n-eiseofaí iad;
• gur faoi phribhléid dhlíthiúil atá aon fhaisnéis a iarrtar.

I gcás go gcinneann Oifig an Stiúrthóra ceart duine aonair chun sonraí pearsanta a rochtain a shrianadh, féadfaidh an duine aonair achomharc a dhéanamh leis an gCoimisiún um Chosaint Sonraí in aghaidh an chinnidh.

Ní mór d’Oifig an Stiúrthóra taifead a choinneáil ar na cúiseanna atá le cinntí ar rochtain ar fhaisnéis a shrianadh. Féadfaidh an Coimisiún um Chosaint Sonraí a iarraidh am ar bith go dtaispeánfaí an taifead sin dó.

Is ar feadh i bhfad a choimeádann Oifig an Stiúrthóra na sonraí a bhaineann le cásanna ionchúisimh. Is amhlaidh sin mar go bhféadfadh go mbeadh fianaise ag teastáil sa todhchaí i gcás cás cúirte níos déanaí.

Is féidir dul i dteagmháil leis an Oifigeach Cosanta Sonraí d’Oifig an Stiúrthóra ag an seoladh seo:

An tOifigeach Cosanta Sonraí
Oifig an Stiúrthóra Ionchúiseamh Poiblí
Bóthar na hOtharlainne
Baile Átha Cliath 7

Teil.: +353 (0)1 858 8600
R-phost: data.protection@dppireland.ie

Tabharfar tuairisc lom láithreach ar shárú ar chosaint sonraí don Oifigeach Cosanta Sonraí in Oifig an Stiúrthóra. Laistigh de 72 uair ó eolas a fháil ar an sárú, tabharfaidh an tOifigeach Cosanta Sonraí fógra don Choimisiún um Chosaint Sonraí de réir mar is cuí.

Déanfaidh an tOifigeach Cosanta Sonraí teagmháil freisin leis an duine aonair ar cuireadh a shonraí i mbaol chun é a chur ar an eolas faoin sárú.

Tá Oifig an Stiúrthóra faoi réir maoirseacht ag an gCoimisiún um Chosaint Sonraí i dtaca le nithe cosanta sonraí. Féadfaidh an Coimisiún iniúchadh a dhéanamh ar an dóigh a bhfuil Oifig an Stiúrthóra ag comhlíonadh na reachtaíochta um Chosaint Sonraí.

Féadfaidh daoine aonair ar mian leo gearán a dhéanamh dul i dteagmháil an Choimisiún Cosanta Sonraí ag an seoladh seo:

Coimisiún Cosanta Sonraí
21 Cearnóg Mhic Liam
Baile Átha Cliath 2
D02 RD28

Teil.: +353 (0)57 868 4800 nó 0761 104 800
Gréasán: www.dataprotection.ie